Problem pojawienia się obrzęków na twarzy i ciele dotyczy wielu z nas. U niektórych osób regularnie puchną nogi, u innych obrzęki koncentrują się głównie w okolicy twarzy. Większość osób, u których puchną różne części ciała, zastanawia się nad przyczynami powstawania obrzęków i sposobami ich usuwania. Na początek jednak należy dowiedzieć się, czym jest obrzęk. Jak wiadomo, organizm człowieka składa się w 75 procentach z wody. Należy do niej również płyn międzykomórkowy i wewnątrzkomórkowy. Obrzęk to zwiększenie objętości płynu w przestrzeni międzykomórkowej. W medycynie wyróżnia się dwa rodzaje obrzęków – ogólny i miejscowy.
Obrzęk ogólny pojawia się z reguły przy chorobach nerek, serca, przewodu pokarmowego i towarzyszy mu opuchlizna tkanek na nogach, rękach i innych częściach ciała. Taki obrzęk nie staje się od razu zauważalny. W organizmie stopniowo gromadzi się płyn, a gdy jego objętość przekracza trzy litry, obrzęk staje się bardziej widoczny.
Jeśli chodzi o obrzęk miejscowy, pojawia się on najczęściej przy chorobach żył kończyn dolnych, alergicznym obrzęku twarzy lub przy zapaleniu węzłów chłonnych. Taki obrzęk jest związany z określoną okolicą układu naczyniowego lub konkretnym organem.
Niezależnie od rodzaju obrzęku, jego występowanie świadczy o tym, że w organizmie zachodzą pewne nieprawidłowości.
Główne przyczyny powstawania obrzęków
Zapalne choroby żył. Zapalne choroby żył (zakrzepowe zapalenie żył i zapalenie żył) zawsze towarzyszą obrzękom. Nogi w tym przypadku bolą nawet przy prostym dotyku i czerwienieją. Skóra przy takich obrzękach nabiera sinicowego odcienia i staje się ciepła oraz miękka w dotyku.
Podwyższone ciśnienie tętnicze. Przyczyną powstawania obrzęków w tym przypadku jest zwiększona przepuszczalność uszkodzonych naczyń włosowatych. Kolejną przyczyną jest zmniejszenie poziomu albumin (białek) we krwi. Zmniejszenie ilości białka we krwi prowadzi do obniżenia ciśnienia osmotycznego i dalszego przenikania płynu z krwiobiegu do tkanek.
Choroby nerek. Z różnych powodów nerki, nie radząc sobie ze swoją pracą, również przekazują płyn do przestrzeni międzykomórkowej. Skóra przy takich obrzękach staje się blada i sucha. Obrzęki te są miękkie w dotyku, przypominają ciasto i pojawiają się zwykle rano, głównie w okolicy twarzy i kończyn górnych. Obrzęki nerkowe nie są umiejscowione w jednym miejscu i mogą przemieszczać się przy zmianie pozycji ciała.
Alergia. Takie obrzęki mogą pojawić się w każdej części ciała. Obrzęki alergiczne są dość gęste w dotyku i towarzyszy im pojawienie się drobnej wysypki, zaczerwienienia i swędzenia.
Choroby układu sercowo-naczyniowego. Obrzęki przy takich chorobach pojawiają się na kostkach. Kończyny dolne puchną stopniowo, wraz z rozwojem choroby. Najpierw zwiększa się objętość kostki, następnie obrzęk przesuwa się w górę – w kierunku ud. W okolicy „sercowego” obrzęku skóra staje się sinicowo-blada, zimna w dotyku i napięta.
Jeśli obrzęk jest wynikiem poważnej choroby, nie należy podejmować samoleczenia, lepiej skonsultować się z odpowiednim specjalistą. Na przykład przy „sercowych” obrzękach należy udać się do kardiologa, przy „nerkowych” – do urologa, a przy „żyłowych” – do flebologa. Jeśli natomiast pojawienie się obrzęków nie jest związane z wymienionymi powyżej chorobami, można sobie z nimi poradzić samodzielnie.
Przede wszystkim należy ograniczyć spożycie płynów przed snem. Konieczna jest również rewizja jadłospisu, być może trzeba będzie zrezygnować ze smażonych, zbyt słonych i ostrych potraw. Zaleca się spożywanie większej ilości świeżych warzyw, owoców i zieleni.
Jednym z najlepszych środków profilaktycznych przeciw obrzękom jest sport, na przykład pływanie.
Przy obrzękach na twarzy pomagają różne masaże, które sprzyjają odpływowi płynu limfatycznego i poprawiają krążenie krwi.
Czasami obrzęki pojawiają się z powodu niedostatecznego spożycia wody. Jeśli do organizmu dociera mało płynu z zewnątrz (czystej wody), zaczyna „panikować” i gromadzi własny płyn.
Obrzęki mogą pojawić się również w kończynach dolnych podczas upałów. Aby ich uniknąć, pomogą proste zasady:
– należy zrezygnować z wysokich obcasów, a także z ciasnego obuwia, które pogarsza krążenie krwi w nogach;
– zaleca się częściej się poruszać i przebywać na świeżym powietrzu.
Usunięciu obrzęków pomoże prysznic kontrastowy, który wzmacnia naczynia krwionośne i poprawia krążenie krwi.
