Konспеkt wykładu wygłoszonego 12 lipca 1995 r. w Letniej Szkole Company of Astrologers oraz w Astrologicznej Asocjacji Wielkiej Brytanii
Astronomicznie, Węzły Księżycowe to punkty przecięcia orbity Księżyca z ekliptyką, czyli drogą, którą porusza się Słońce względem gwiazd. Są to swoiste węzły, które scalają ze sobą dwa najważniejsze kosmiczne początków — słoneczny i księżycowy. Słońce często utożsamiane jest z monadą, iskierką Bożą, duchowym centrum ludzkiej istoty, która wędruje, wcielając się z życia w życie, gromadząc w każdym z nich pewne doświadczenie. Księżyc natomiast można porównać do materialnej, śmiertelnej powłoki, zbudowanej z ziemskiej materii i pełniącej rolę tymczasowego schronienia monady — Słońca — w tym konkretnym życiu. Jeśli zaś mówimy o Węzłach Księżycowych jako o łączniku między zasadami Słońca i Księżyca, to symbolizują one w najogólniejszym sensie łańcuch wcieleń, przez które przechodzi ludzka dusza. Nieprzypadkowo Węzły Księżycowe nazywane są często „czynnikiem karmicznym” i wykorzystuje się je do sądzenia o przeszłych i przyszłych wcieleniach. Nieprzypadkowo również Węzły Księżycowe bywają powiązane z doświadczeniem bliskim śmierci — czyli stanem, w którym człowiek znajduje się na granicy między dwoma kolejnymi wcieleniami.
Mnie jednak w astrologii interesuje nie przeszłe życia, lecz obecne (choć nie neguję korzyści płynących z „karmicznego” podejścia). W skali jednego życia Słońce i Księżyc są również najważniejszymi czynnikami astrologicznymi. Jeśli człowiek rodzi się, by odnaleźć w tym życiu swoją unikalną twórczą istotę, zrozumieć, czym jest szczęście i je odnaleźć, to można powiedzieć, że globalnym zadaniem ludzkiego życia jest odnalezienie własnego Słońca. Niekoniecznie to zadanie zostanie zrealizowane, ale Słońce nadaje życiu sens, oświetla je. Księżyc w skali jednego życia przedstawia to, co dane człowiekowi, czym jest wyposażony. Księżyc to fizyczne ciało, naczynie ducha, to matka, która urodziła i wykarmiła człowieka, rodzina, która stanowi ochronną powłokę między człowiekiem a wrogim światem zewnętrznym. Innymi słowy, Księżyc symbolizuje okoliczności i środowisko, w którym człowiek znajduje się w życiu. Człowiek nie jest w stanie zrealizować zadania Słońca inaczej, niż opanowując okoliczności Księżyca, osiągając mistrzostwo w ich wykorzystaniu.
Jaką rolę odgrywają tutaj Węzły Księżycowe? W jaki sposób scalają one zasady Słońca i Księżyca w ramach jednego życia? Można powiedzieć, że Węzły Księżycowe symbolizują proces księżycowo-słoneczny, czyli drogę, którą idąc, człowiek opanowuje okoliczności Księżyca i zbliża się do celu Słońca. Oś (linię) Węzłów Księżycowych w horoskopie można porównać do rzeki życia, którą płynie każdy z nas. Prąd rzeki skierowany jest od Węzła Południowego do Węzła Północnego. Innymi słowy, Węzeł Północny prowadzi nas w kierunku osiągnięcia życiowego celu, choć trudno tu mówić o jakiejś konkretnej, nieuchronnie osiągniętej mety. Im dłużej poruszamy się w kierunku Węzła Północnego, tym bardziej prawdopodobne, że za kolejnym zakrętem otworzy się jeszcze bardziej atrakcyjna perspektywa. Węzeł Południowy to droga już przebyta przez rzekę. Staje się on coraz bardziej znaczący, powiększa się w miarę, jak poruszamy się w kierunku Węzła Północnego. Przebyta droga to coś znajomego, choć nie zawsze przyjemnego, ale przynajmniej w pewnym stopniu opanowanego. Przeszłe doświadczenie związane z Węzłem Południowym stanowi fundament, podstawę do dalszego rozwoju, ale może też ciążyć.
Jak praktycznie zrozumieć położenie Węzłów Księżycowych w mapie? Pomocne może być przypomnienie kluczowych słów, które przypisuje Węzłom Księżycowym Frances Sakoian: Węzeł Północny — włączenie do ogólnego nurtu; Węzeł Południowy — wyłączenie z ogólnego nurtu.
„Nurt” lub „rzeka życia” w realnych okolicznościach bywa reprezentowany przez jakiś kierunek, wyznaczany przez okoliczności życia, czasem przez bieg wydarzeń społecznych, grupę ludzi, z którą człowiek się utożsamia. Czasem człowiek spokojnie i stabilnie płynie z prądem, czasem rzuca się z jednego nurtu w drugi — i wszystkie te osobliwości ludzkiego życia ukazują nam Węzły Księżycowe. Węzeł Północny to cel, a cele w naszym życiu mają z reguły charakter zbiorowy. Wyobraźmy sobie, ilu ludzi w każdym kraju marzy o kupnie mieszkania, samochodu, garażu… Nawet chętnych na stanowisko prezydenta znajdzie się zapewne nie jeden tuzin. Stąd też kluczowe słowa „włączenie do ogólnego nurtu” dla Węzła Północnego, czynnika integracji. Odwrotnie zaś, nagromadzone doświadczenie życiowe dzieli nas, gdyż u każdego jest ono indywidualne. Trudno znaleźć dwie osoby, których przeszłe życie byłoby nie tylko identyczne, ale nawet powtarzałoby się w ogólnych zarysach. Wszyscy jesteśmy bardzo różni — i właśnie o tym mówi Węzeł Południowy, czynnik nagromadzonego doświadczenia, czynnik dezintegracji.
Izolująca, wyodrębniająca jakość Węzła Południowego często uwidacznia się w praktyce. Co więcej, Węzeł Południowy bywa bardziej zauważalny niż Węzeł Północny. I nie jest to nic dziwnego, gdyż Węzeł Południowy to nagromadzone doświadczenie życiowe, które wyróżnia nas spośród innych ludzi; z tym doświadczeniem związane są nie tylko pożyteczne nabycia, ale i problemy, których istotę można wyrazić słowami „nie tak jak u innych”, „coś jest nie tak”. Aby zrozumieć, co konkretnie jest nie tak — trzeba przyjrzeć się położeniu Węzłów w domach horoskopu.
Pewnego razu przyszło mi pracować z osobą, której czas urodzenia był znany bardzo niedokładnie, toteż horoskop urodzeniowy był jedynie hipotezą, powstałą w wyniku długiego i żmudnego procesu rektyfikacji. Aby sprawdzić, jak bardzo przyjęta hipoteza jest trafna, wziąłem z otrzymanego horoskopu kilka najbardziej wyrazistych czynników i spotkałem się z klientem, mając zamiar dowiedzieć się, jak charakterystyczne są te czynniki dla jego życia. Jedną z najbardziej wyróżniających się konfiguracji było dokładne połączenie Węzła Południowego z ASC. Oczywiście, przy tym występowało również połączenie Węzła Północnego z MC, jednak z wyżej wymienionych powodów uznałem, że lepiej będzie postawić pytanie właśnie o Węzeł Południowy. Jakie pytanie mogłem zadać? 4. dom to korzenie, pochodzenie, rodzina, najprawdopodobniej ojcowska, a jeśli chodzi o dwóch rodziców — to raczej ojciec. Cuspis domu to punkt, w którym jakości domu są wyrażone najwyraźniej, i jeśli rzeczywiście znajduje się tutaj Węzeł Południowy, to z rodziną mojego klienta mogło być związane coś szczególnego. Pytanie padło mniej więcej tak: „Czy nie było związane z waszą ojcowską rodziną coś takiego, co wyróżniałoby ich, a zatem i was, ze środowiska ogólnego, jakby usuwało was z powszechnego biegu spraw?”. Odpowiedź była zdumiewająca: „Mój ojciec był więźniem i zmarł w więzieniu”. Czy można jaśniej zilustrować położenie izolującego, wyłączającego Węzła Południowego na ASC? W innym podobnym przypadku u kobiety Węzeł Południowy znajdował się w środku 4. domu. Nie na cuspisie, toteż sytuacja nie była tak bardzo jaskrawa, ale jednak interesująca. Jej dziadek był Hindusem, choć pozostali przodkowie byli wyłącznie Rosjanami, całe życie spędziła w Rosji. Znów mamy do czynienia z wyłączeniem z ogólnego nurtu.
Interesujące, że w kluczowych słowach dla Węzłów Księżycowych (Munkasey) często pojawiają się tunele, kanały, rury i inne podobne obiekty. Para Węzłów Księżycowych bardzo dobrze opisuje właśnie rurę: przecież rura daje jakiś nurt ogólny (Węzeł Północny), ale dzięki odseparowaniu jej wewnętrznej przestrzeni od środowiska zewnętrznego (Węzeł Południowy). Ciekawe jest również to, że wiele osób, które miało doświadczenie bliskie śmierci, wspomina o poruszaniu się w pewnym tunelu. Czyż nie było to bezpośrednie odbieranie tematu Węzłów Księżycowych?
Węzeł Południowy jest nierozłączny od Węzła Północnego. Tworzą one uzupełniającą się parę, a w horoskopie można przedstawić wektor lub strzałkę, która opiera się na Węźle Południowym, a grotem wskazuje na Węzeł Północny. Para Węzłów Księżycowych w horoskopie wyznacza wektor indywidualnej ewolucji człowieka, wskazując, jaką drogą lepiej iść, aby przemienić cele zbiorowe w indywidualne doświadczenie, aby żyjąc w okolicznościach obecnego życia, stopniowo zbliżać się do celu swego istnienia.
Pozostaje zrozumieć, co mówi ten wektor. Tutaj chciałbym przejść od teorii do praktyki i zaproponować klucz do interpretacji Węzłów Księżycowych.
Jeśli chcemy być zwięźli, można powiedzieć tak: idź tam, dokąd wskazuje Węzeł Wstępujący, a wówczas problemy Węzła Zstępującego rozwiążą się same. Jeśli zaś starasz się rozwiązać problemy Węzła Zstępującego bezpośrednio, pogorszysz je. Pomyśl o obrazie „rzeki życia”. Możesz nie płynąć do nieznanego celu, lecz zawrócić z powrotem na już opanowane ziemie. Natychmiast poczujesz, że postępujesz niewłaściwie — bowiem musisz iść pod prąd. W ten sposób nie rozwiążesz zadania Węzła Wstępującego, gdyż nie będziesz się poruszał w kierunku celu. Problem Węzła Zstępującego również pozostanie nierozwiązany, zatrzyma się w miejscu — bo nie będzie się powiększać pokonana droga.
Podczas jednego z seminariów w Moskwie omawialiśmy kartę kobiety, która była obecna na sali. Ciekawą cechą tej karty było to, że oś Węzłów Księżycowych pokrywała się z linią horyzontu. Węzeł Wstępujący znajdował się dokładnie na Ascendent, a Węzeł Zstępujący — odpowiednio — na Descendent. Położenie Węzła Zstępującego na DSC może być związane z problemami w relacjach partnerskich. Partner — w szczególności mąż — nie jest taki jak wszyscy, co może niepokoić. Być może lepiej znaleźć innego partnera? Okazuje się jednak, że w ten sposób problemu nie rozwiążesz, gdyż nowy partner przynosi niemal te same trudności co stary. Czasem im bardziej zajmujemy się sprawami Węzła Zstępującego, tym bardziej stają się problematyczne. Co zatem robić?
Stosując proponowane podejście, można sformułować następującą radę: „Znajdź siebie (Węzeł Wstępujący na ASC), a znajdziesz swojego partnera (Węzeł Zstępujący na DSC)”. Innymi słowy, należy poświęcić więcej uwagi sobie, swojemu miejscu w życiu, a wówczas problem w relacjach rozwiąże się sam, niejako automatycznie, jako rezultat dążenia do samookreślenia.
Poproszono o wypowiedź posiadaczkę horoskopu. Potwierdziła ona, że miała znaczne trudności w relacjach z pierwszym mężem. Później jednak zajęła się astrologią, odnalazła swój życiowy szlak, poznała nowych przyjaciół. A jej relacje partnerskie zmieniły się naprawdę, jakby same z siebie. Wyszła powtórnie za mąż, a jej drugi związek okazał się znacznie szczęśliwszy od pierwszego, choć nie dążyła bynajmniej do rozstania z pierwszym mężem i znalezienia kogoś lepszego.
Widzimy, jak działa tu proponowana reguła: „Znajdź siebie, a znajdziesz swojego partnera”.
Innym razem moim klientem był młody mężczyzna, niezdarny i nieśmiały. W jego karcie oś Węzłów Księżycowych również pokrywała się z linią horyzontu, ale na ASC znajdował się Węzeł Zstępujący. Na podstawie tego faktu przypuszczałem, że mój klient należy do samotników, którzy stoją z boku całego życia społecznego, dążą do tego, by iść własną, nieutartą drogą. Młody człowiek przyznał, że we wszystkich sprawach ma własne zdanie i że zasadniczo nie postępuje tak, jak wszyscy. Możemy jednak dalej przypuszczać, że Węzeł Zstępujący na ASC stwarza człowiekowi znaczne trudności psychologiczne. Człowiek myśli: „Jestem inny niż wszyscy — znaczy, albo najlepsi (nieuznany geniusz), albo najgorsi (skomplikowany nieudacznik)”. Tak czy inaczej, odgradza się od innych, izoluje, a przez to jeszcze bardziej potęguje swoje trudności.
Jaką radę dają w tym przypadku Węzły Księżycowe? Znajdź swojego partnera, a znajdziesz siebie. Nie staraj się udowadniać, że jesteś inny niż wszyscy, ale też nie martw się tym. Po prostu zrób krok naprzeciw ludziom i zrozumiesz, że razem zawsze jest lepiej i prościej niż samotnie. Nie chcę przez to powiedzieć, że ucząc się relacji, posiadacz Węzła Zstępującego na ASC utraci swoją odrębność. Po prostu zrozumie, że odrębność z niedostatku przemienia się w zaletę, kiedy umie się współdziałać z innymi ludźmi.
Inny mój klient w ciągu kilku lat stał się bardzo sukcesywnym biznesmenem. Mając Węzeł Zstępujący na ASC i unikając wszelkich „masowych scen”, nauczył się jednak współdziałać z otoczeniem, znajdować wspólny język z innymi. Właśnie w partnerstwie biznesowym osiągnął największy sukces (Węzeł Wstępujący na DSC), choć nadal żyje bardzo samotnie, wręcz w izolacji, a w wyborze kierunku działalności kieruje się wyłącznie własnym rozumieniem.
Wszystko powiedziane dotąd będzie mniej więcej znaczące dla wszystkich ludzi, którzy mają Węzły Księżycowe w karcie urodzeniowej w 1. i 7. domu, a nie tylko na linii horyzontu.
Ponadto Węzły Księżycowe wielokrotnie udaje się przejść w tranzycie przez wszystkie domy naszej karty, niezależnie od ich położenia w momencie narodzin. W którymś okresie życia, na przykład, Węzeł Wstępujący przejdzie przez wasz ASC, czyniąc aktualnym w waszym życiu temat „znalezienia siebie”.
Dotychczas mówiłem jedynie o domach. A jakie znaczenie mają znaki, w których znajdują się Węzły Księżycowe? Wydaje mi się, że znaki w horoskopie odgrywają rolę dekoracji, które barwią działanie innych czynników różnymi szczegółami, nadając im objętości.
Powiedzmy, w przypadku ostatniego klienta Węzeł Zstępujący znajdował się w Baranie, a on wyszedł z rodziny wojskowego, sam długo służył w armii i być może to właśnie doświadczenie służby dało mu energię i śmiałość, by szukać własnej drogi. Węzeł Wstępujący natomiast znajduje się w Wadze, i zaczął swoją działalność jako przewodnik-kustosz, który oprowadzał cudzoziemców po najpiękniejszych miejscach Moskwy. Obecnie, o ile wiem, został wspólnikiem w sprzedaży drogiej, eleganckiej odzieży.
Rozważmy teraz inne położenie węzłów: Węzeł Wstępujący w 2. domu, Węzeł Zstępujący — w 8. Próbując odczytać strzałkę, czyli rzekę życia skierowaną z 8. do 2. domu, zaproponowałbym takie ujęcie: nie miej zbyt wielkich nadziei na to, co dają ci inni. Możesz opierać się na ich wsparciu, ale koniecznie znajdź coś własnego, co jest cenne osobiście dla ciebie i należy tylko do ciebie. Oś 2.–8. domu tradycyjnie wiąże się z finansami, ale nie chodzi tu tylko o pieniądze, a nawet nie tyle o pieniądze.
Są rzeczy cenniejsze niż pieniądze. Rozważmy na przykład mapę Junga. W niej widzimy dokładnie taką konfigurację: Węzeł Wstępujący w Baranie w 2. domu, Węzeł Zstępujący — w Wadze w 8. domu. Wydaje mi się, że właśnie oś Węzłów Księżycowych w karcie Junga obrazowo opisuje problem, który pojawił się w jego relacjach z Freudem.
Na początku swojej drogi Jung opierał się na tym, co należało do innej osoby — psychoanalizie Freuda, jego teorii seksualnej. Później jednak zaczął szukać własnego rozumienia, własnej drogi. Znaki również są tutaj wymowne: opierał się na współpracy, zaczynał od niej (Waga), ale przy tym zawsze dążył do bycia pionierem (Baran). W 8. domu Junga znajduje się Jowisz w Wadze. Czyż nie jest to Freud — nauczyciel, który wzbogaca go swoją wiedzą i jednocześnie przyjaciel (Jowisz rządzi 11. domem)? Spójrzmy na kartę Freuda — zobaczymy, że Węzeł Zstępujący Freuda znajduje się w dokładnym połączeniu z Jowiszem Junga. Nauczyciel pragnie przekazać uczniowi to, co sam przeszedł.
Jeśli Węzły Księżycowe w karcie Junga rzeczywiście mówią o jego relacjach z Freudem i o dążeniu Junga do znalezienia własnej drogi, to powinny one jakoś ujawnić się w rozwoju karty w okresie ważnych zmian w relacjach między tymi ludźmi.
Weźmy rok 1909. Według badań Meggie Hyde jest to najważniejszy punkt zwrotny w życiu Junga w ogóle i w relacjach z Freudem w szczególności. W marcu tego roku Jung odwiedził Freuda w Wiedniu i otrzymał propozycję zostania „dziedzicznym księciem” ruchu psychoanalitycznego. W tym samym czasie doszło do nadprzyrodzonego incydentu z półką na książki, który uwidocznił zasadnicze różnice między Freudem a Jungiem w poglądach na kwestie okultystyczne.
Stosując najprostszą symboliczna dyrekcję, zobaczymy, że w 1909 roku direktna oś Węzłów Księżycowych przechodziła przez kwadraturę Urana w 7. domu — czyż nie widać tutaj dziwnego przypadku, który stał się początkiem końca relacji?
Rozważmy jednak również tranzyty. W marcu 1909 roku tranzytowy Węzeł Zstępujący przechodził w połączeniu z Marsem, co można rozumieć zarówno jako odejście Junga od teorii seksualności, jak i jako rezygnację z przyjaźni oraz związanych z nią zaszczytów (Mars 11, rządzący 10. domem) na rzecz indywidualnej twórczości (tranzytowy Węzeł Wstępujący — 5. dom). Tranzytowy Mars w marcu tworzył kwadraturę do osi Węzłów Księżycowych z 12. domu karty.
Oкультне, z siłą wyrywając się na zewnątrz, zmienia życiową drogę człowieka. Wreszcie Władca Ascendentu Saturn w tym marcu tworzy koniunkcję z natalnym Węzłem Północnym — człowiek zdecydowanie staje na własnej ścieżce. Tu już pojawia się temat miesięcznych węzłów w aspektach z planetami. Nie będę
rozróżniać aspekty natalne i, powiedzmy, tranzytowe, gdyż ujawniają się one jednakowo, ale w różnych skalach czasowych. Ważne jest jedynie, by przy badaniu tranzytów Węzłów Księżyca nie zapominać o temacie, który nieśli w karcie natalnej. Ten temat, jak i wcześniej, będzie się pojawiał jedynie załamany przez inne sfery życia. Najciekawszy przypadek stanowi połączenie jednego z węzłów z planetą. Tylko w tym aspekcie jakości planety można powiązać głównie z jednym z węzłów. Planeta w koniunkcji z Południowym Węzłem to podpora człowieka, to bogactwo, które mu się daje, aby pokonać przyszłą drogę, ale i ten ciężar, który trzeba nieść ze sobą. Planeta na Południowym Węźle niejako popycha człowieka w plecy i ujawnia się najlepiej, jeśli wykorzystuje się jej jakości do poruszania się naprzód. Jeśli natomiast stać w miejscu lub cofać się, plecak, który wziąłeś w drogę, staje się bardzo ciężki. Planeta w koniunkcji z Północnym Węzłem to drogowskaz, który nas przyciąga. Jeszcze nie osiągnęliśmy tego, co symbolizuje ta planeta, ale dążymy do tego. I im dłużej i pewniej idziemy do naszego Północnego Węzła, tym lepiej opanowujemy jakości planety-drogowskazu. W przeciwnym razie planeta ta może symbolizować niezrealizowane marzenia, utracone możliwości. Inne aspekty do linii Węzłów Księżyca, gdy planeta znajduje się z boku tej linii, oznaczają zwrot ścieżki życiowej, jak już widzieliśmy w przypadku Junga. Jeśli taki aspekt obecny jest w karcie natalnej, całe życie może jawić się jako jeden ciągły zwrot, człowiek stale zmienia kierunek działalności, jakby dążąc do celu, który się porusza. Inna rzecz, że zwrot może być różny. Czasem trzeba całkowicie zmobilizować siły, pokonywać wewnętrzne i zewnętrzne przeszkody (kwadratury do linii węzłów), a czasem po prostu widzimy nową drogę i spokojnie ją wybieramy (sekstyl i tryn).
Na przykład w karcie Freuda w koniunkcji z Północnym Węzłem znajduje się Wenus w Baranie w 6. domu, i prowadziło go przez życie dążenie do uzdrawiania ludzi (6. dom) za pomocą seksualnej (połączenie energii Wenus i Marsa) teorii (Wenus w wygnaniu). Południowy Węzeł Freuda znajduje się w 12. domu, i w swoim podejściu on niejako wydobywał z nieświadomości (12. dom) traumatyczne następstwa relacji (12. dom, Waga, Wenus w wygnaniu).
Inny przykład odnoszący się do osi 2.–8. domu – Winston Churchill. Jego Północny Węzeł położony jest w 8. domu w Baranie w koniunkcji z Neptunem, a Południowy Węzeł – w 2. domu w Wadze w koniunkcji z Jowiszem. Radą, którą można by dać przy położeniu Północnego Węzła w 8. domu, jest: nie zatrzymuj się na tym, co masz, znajdź zastosowanie swojego bogactwa. Przekaż to, co posiadasz, innym ludziom, a twoje prawdziwe bogactwo wzrośnie.
Jak ta teoretyczna rada ma się do tego, co wiemy o Winstonie Churchilu? Odwołuję się do faktów i cytatów z książki Dereka Appleby’ego i Maurice’a McCanna „Eclipses”. Od samego urodzenia Churchill stał się faktycznie członkiem uprzywilejowanej klasy rządzącej. Bogactwo zawsze było jego podporą w życiu – Południowy Węzeł w koniunkcji z Jowiszem w drugim domu (to, co dane z początku). Ale on nie zadowalał się podziwianiem swojego bogactwa, lecz zawsze dążył do polityki, pragnął wpływać na sprawy dziejące się na świecie. Największej sławy i wpływowości Churchill osiągał podczas wojen. „Był on czarodziejem słowa, mówcą, który oczarowywał swoją publiczność, a jego przemówienia radiowe do narodu na granicy klęski, na granicy inwazji, kazały brzmieć w każdym sercu strunie niepokoju i optymizmu, inspirowały wszystkich do trwania do samego końca, dopóki wojna nie zostanie wygrana, gdyż ani razu nie została nam odebrana.”
Jeśli przełożyć ten cytat na język astrologicznych konfiguracji z karty Churchilla, otrzymamy następujące: „Północny Węzeł w Baranie w 8. domu w koniunkcji z Neptunem, tryn Wenus w Strzelcu w 3. domu i sekstyl Fortuny w Bliźniętach w 9. domu”.
Zakończyć ten temat chcę krótkimi sformułowaniami dla położeń Węzłów Księżyca w różnych domach horoskopu. Nie należy ich odbierać zbyt dosłownie. Jak zawsze w astrologicznej interpretacji, wszystko zależy od całej karty i od tego, komu ta karta należy. W niektórych przypadkach oś Węzłów Księżyca może okazać się bardzo ważnym czynnikiem horoskopu, w innych horoskopach jest mało informatywna. Jednak zawsze warto pomyśleć, skąd i dokąd płynie rzeka naszego życia.
