Rozdział VI epidemie i maksima słoneczne nie istnieją, a epidemie dżumy równie dobrze rozwijają się zarówno w okresach maksimów, jak i minimów aktywności słonecznej. Pozostaje jednak całkowicie niezrozumiałe, dlaczego przez wszystkie poprzednie stulecia epidemie dżumy były dość dobrze rozłożone w czasie, zgodnie z maksymalnym napięciem aktywności słonecznej. Jak pogodzić te sprzeczne dane? Czy nie prowadzą one mikrobiologów do nowych wniosków dotyczących zmian żywotności pałeczki dżumy w ostatnim stuleciu, spowodowanych wpływem przyczyn społeczno-ekonomicznych i biologicznych? Rzeczywiście, sądząc z chronologii i statystyki epidemii dżumy w minionych wiekach, epidemie dżumy lub pandemie uderzały w ludzkość rzadziej, ale silniej; natomiast w XIX wieku dżuma pojawiała się częściej, ale jej śmiertelność zdawała się ogólnie nieco obniżyć. W tym jednak przypadku potrzebne są specjalne badania i nie rozwiązuje się go tak łatwo. Z drugiej strony można przyjąć założenie, że w dawnych wiekach, a zwłaszcza w starożytności, kroniki i zapiski z oczywistych względów nie odnotowywały wszystkich epidemii, które miały miejsce w tej czy innej krainie, a jedynie najbardziej niszczycielskie morowe powietrza. Tak więc za minione stulecia mamy listę najbardziej znaczących epidemii. Tabela 19 przedstawia liczbę maksimów i minimów aktywności Słońca w okresie od VI do XIX wieku.
Epoka VI-XVII XVIII XIX
Liczba maksimum minimum maksimum minimum maksimum minimum
37 17 7 5 8 6
VI-XIX maksimum — 52-65% minimum — 28-35%
183
W ten sposób, jakby mimowolnie, dokonano selekcji epidemii pod względem ich siły i znaczenia, i dlatego w naszej chronologii za minione wieki znajdujemy jedynie najbardziej niszczycielskie epidemie dżumy. A przeważająca większość właśnie tych epidemii przypada na okresy maksymalnego napięcia w aktywności Słońca.
Rys. 53 Diagram śmiertelności z powodu dżumy w Indiach od 1892 do 1922 r. (według Zabołotnego). U dołu — krzywa aktywności słonecznej
Rzeczywiście, jeśli policzymy za okres od VI do XIX wieku liczbę okresów maksymalnej i minimalnej aktywności Słońca, w których występowały epidemie dżumy, otrzymamy wynik przedstawiony w tabeli 19. Nasze obliczenia pokazują, że przez cały czas, włącznie z XIX wiekiem, spośród wszystkich okresów aktywności słonecznej, w których występowały epidemie dżumy, jedynie 35% epidemii dżumy przypada na okresy minimów słonecznych. Nie przypisując temu obliczeniu absolutnie żadnego znaczenia z całego szeregu przyczyn metodologicznych, nie można jednak nie zauważyć, że wahania aktywności słonecznej wywierają pewien, być może nie do końca jasny, wpływ na rozkład epidemii dżumy w czasie. Wpływ ten przejawia się w tym, że w latach wzmożonej aktywności Słońca epidemie dżumy mają większe szanse na pojawienie się i większe rozprzestrzenienie niż w latach niskiej aktywności słonecznej. W tym jednak przypadku w latach minimów epidemie dżumy nie są rzadkością, i pod tym względem epidemie dżumy stanowią tę interesującą osobliwość, której dalsze badania mogą grozić niezwykle interesującymi odkryciami.
Na dwóch naszych diagramach (rys. 53 i 54) przedstawiono rozkład epidemii dżumy w Indiach w latach 1898–1922 oraz w Augsburgu od 1501 do 1650 roku. Z diagramu śmiertelności z powodu dżumy w Indiach widać, że zarówno w latach maksimów, jak i minimów występują epidemie, z tą różnicą, że w okresie minimum (1912–1913) wysokość śmiertelności z powodu epidemii dżumy była nieco niższa niż w poprzednim okresie.
Inny przedstawiony przez nas diagram śmiertelności (zapożyczony z nieopublikowanej pracy Reslego) jest znacznie ciekawszy. Przedstawia on ruch śmiertelności w Augsburgu według najdawniejszych statystyk, przy czym ostre skoki krzywej w górę przypadają na lata wielkich epidemii. Resle wyraża wdzięczność dr. P. I. Kurkinowi. Zauważam, że statystyka ruchu ludności w Augsburgu jest jedną z najdawniejszych statystyk na świecie.
186
Rozdział VI
Epidemie, które miały miejsce w Augsburgu, a głównie dżuma. Resle odnotowuje następujące lata epidemii, wiele z których przypada na dżumę: 1504–1505, 1511–1512, 1521, 1535–1536, 1546–1547, 1563–1564, 1571–1572, 1596, 1626–1628, 1632–1635. Odpowiadające im okresy maksimów aktywności słonecznej, według Fritza i Swiątelskiego, a następnie według Wolfa, przypadają na lata: 1510, 1519, 1528, 1537, 1547, 1589, 1605, 1626, 1639 i 1649. W późniejszym okresie (XVII–XX w.) statystyka z Augsburga nie odnotowuje epidemii dżumy, a przez całe następne 250 lat krzywa statystyki podnosi się jedynie trzy razy. Tak więc widzimy, że według augsburskiej statystyki lata największej liczby zgonów z powodu chorób epidemicznych, a głównie dżumy, dość dobrze pokrywają się z maksimami aktywności słonecznej.
Czy możemy teraz na podstawie powyższego mówić o okresowości epidemii dżumy w związku z okresowością słoneczną? Taki wniosek byłby przynajmniej bardzo przedwczesny, pomimo że czasami ta okresowość ujawnia się niezwykle wyraźnie. Zauważył ją już Euzebiusz w VI wieku, a następnie Chalen de Vinario, o czym pisałem w pierwszym rozdziale. Można tu jeszcze wskazać, że lata 1371 i 1382, podane przez tego ostatniego autora, dokładnie pokrywają się z latami maksimów słonecznych, co jest szczególnie interesujące.
Jedną z pierwszych prób ustalenia okresowości epidemii dżumy, o ile mi wiadomo, należy do niemieckiego badacza R. Mewesa. Wybrawszy całkowicie arbitralnie niektóre daty epidemii dżumy z długiego okresu historycznego (1379 r. p.n.e. — 1900 r. n.e.), Mewes otrzymał rzekomo 11-letnią okresowość epidemii dżumy. Jednak całkowita dowolność w wyborze dat historycznych, brak jakichkolwiek kryteriów w badanym zagadnieniu, wyjątkowa nonszalancja wniosków nie pozwalają uznać próby Mewesa za poważną. Obecnie możemy jedynie stwierdzić fakt pewnej zależności rozwoju epidemii dżumy od maksimów słonecznych i ograniczyć się w naszych wnioskach do tego.
Mamy jednak podstawy do zbudowania hipotezy na temat przyczyn, które określają stwierdzony przez nas fakt. Czy specyficzne promieniowanie słoneczne w okresie maksimum bezpośrednio wpływa na pałeczkę dżumy, czy też sprzyja rozmnażaniu się i epizootiom gryzoni (tarbagany, susły, szczury, myszy), które wraz z pasożytami (pchłami) żyjącymi na nich są przyczyną strasznych epidemii dżumy i pandemii? Wyjaśnienie tego zagadnienia, a także związku między wahaniami aktywności słonecznej a intensywnością pałeczki dżumy jest zadaniem na przyszłość.
Niezwykle interesujący i bardzo specyficzny związek z okresową aktywnością Słońca wykazuje epidemia błonicy, czyli dyfterytu, oraz krupu dyfterycznego, czyli łącznie, jako wywołane tym samym patogennym drobnoustrojem (pałeczką Loefflera), dyfteria. Informacje historyczne na temat dyfterytu są bardzo skąpe. W tym jednak przypadku kronikarze odnotowywali tę chorobę w swoich zapisach. Świadczy to o tym, że dyfteryt nie był rzadkością w średniowieczu. Geszer jednak uważa, że jedynie w przypadku niektórych epidemii można z pewnością stwierdzić, że były to epidemie pochodzenia dyfterycznego. W ten sposób odnotowuje on dyfteryt z 580 r. według kroniki z Saint-Denis, rzymską epidemię z 1004 r. w Bizancjum oraz epidemię z 1039 r. w Rzymie. Maksima słoneczne, według danych o zorzach polarnych, przypadają odpowiednio na lata 577, 680, 1002–1005 i 1039.
Następnie w wiadomościach o epidemiach dyfterytu następuje znaczna luka. Nowa literatura na temat dyfterytu otwiera się dziełem Hiszpana Gutierreza w drugiej połowie XV wieku. Pierwsze wiadomości o dyfterycie w XVI wieku przypadają na lata 1517–1518, okres naznaczony bardzo dużym rozprzestrzenieniem dżumy, tyfusu, ospy oraz epizootiami bydła. Dyfteryt panował wówczas w Szwajcarii, Niemczech i Niderlandach. Okres ten dokładnie pokrywał się z zorzami polarnymi, gradobiciami, dobrymi zbiorami winogron, według Fritza, i prawdopodobnie z maksimum aktywności słonecznej. Następnie są wiadomości o epidemiach dyfterytu z lat 1544, 1545, 1557, 1564, 1567, które miały miejsce w różnych krajach Europy. Daty te nieco odbiegają od dat maksimów słonecznych.
Ostatnie przypadają na lata 1549–1551, 1560 i 1571. Następny najbardziej okrutny rozwój epidemii dyfterytu Gезer odnosi do 1613 r., a także do 1618–1620 r., następnie do 1630, 1642, 1650 i 1666 r. W tym czasie epoki słoneczne rozkładają się następująco: maksima przypadają na 1615, 1626, 1639, 1649 i 1660 r., minima zaś na 1619, 1634, 1645, 1655 i 1666 r. Jak widać, lata epidemiczne leżą pomiędzy epokami maksimów a epokami minimów, z wyjątkiem ostatniej daty 1666 r., która przypada na minimum aktywności Słońca.
W XVII w. dyfteryt dał również kilka znaczących wybuchów epidemicznych, spośród których Gезer uważa za konieczne wymienić następujące: seria epidemii dyfterytu szalała w Europie i Ameryce Północnej w okresie 1735–1739 r., co bardzo dokładnie pokrywa się z epoką maksimum aktywności Słońca 1737–1739 r. Następny okres epidemii dyfterytu w Europie przypada na lata wojen 1748–1753, co również dobrze pokrywa się z epoką maksimum, która miała miejsce w latach 1749–1751. Potem następuje przestrzenne ograniczenie epidemii dyfterytu w Szwecji i Utrechcie w 1754–1755 r., które pokrywa się z epoką minimum 1755 r., i wreszcie odnotowane epidemie w latach 1757–1762, które ponownie pokrywają się z epoką maksimum aktywności Słońca 1760–1762 r.
Kolejnym najbardziej okrutnym okresem w rozwoju epidemii dyfterytu należy uznać okres od 1767 do 1770 r., który jest okresem wysokiej aktywności Słońca, maksimum której Wolf odnosi do 1769 r., tak samo jak i lata następnej epidemii — 1776–1778, które również przypadają. Należy również wspomnieć o epoce epidemii dyfterytu 1788–1790 r., która całkowicie pokrywa się z maksimum aktywności Słońca w 1788 r.
W XIX w. dzięki integracji ludności i wzrostowi dużych miast przemysłowych dyfteryt zaczął pojawiać się coraz częściej, choć najsilniejsze epidemie tej choroby nadal dość dobrze pokrywały się z maksimami aktywności Słońca, jak np. epidemie 1816–1818, 1825–1829, 1856–1858 itd. Pomimo częstotliwości epidemii dyfterytu, epidemiolodzy od dawna zauważyli, że epidemie dyfterytu
Rys. 5. Dyfteryt w guberni chersońskiej od 1874 do 1908 r. i aktywność Słońca.
Krzywa dolna — aktywność Słońca. Krzywa 1 — dyfteryt w powiecie chersońskim; krzywa 2 — dyfteryt w powiecie elizawetgradzkim; krzywa 3 — dyfteryt w guberni chersońskiej
pojawiają się mniej więcej co 10 lat, przy czym każda epidemia trwa kilka lat ze światłymi przerwami pomiędzy epidemiami trwającymi 6–7lat.
Do takich wniosków na podstawie opracowania dużego materiału statystycznego doszli zarówno rosyjscy, jak i zagraniczni lekarze (Korczak-Czepurkowski, M. Uwarow, Karamanienko, N. Tieziakow, Gawriłow, Majerkow, Vaughan i inni). W tym dziesięcioletnim okresie zjawisku temu próbowano nadać różne wyjaśnienia z różnych punktów widzenia. Uwarow podejmuje próbę wyjaśnienia tego zjawiska w następujący sposób: nie wszystkie grupy wiekowe są jednakowo podatne na zachorowanie na błonicę – choroba ta wykazuje wyraźną przewagę w wieku od 1 do 10 lat. Ta właściwość błonicy okazuje się podstawowa, gdyż to właśnie ona określa wszystkie dalsze elementy epidemiologiczne błonicy. Oczywiście, epidemie błonicy mogą rozprzestrzeniać się tym intensywniej, im liczniejsza jest grupa wiekowa podatna na zarażenie. Uderzając w populację, epidemia atakuje właśnie ten wiek, zapewniając nielicznym ocalonym odporność i tym samym powodując zanik zachorowań z powodu braku materiału zakaźnego. To zubożenie materiału trwa dość długo: konieczne jest, aby wyrosły nowe pokolenia, a najbardziej podatne osoby pojawią się nie wcześniej niż po 10 latach od poprzedniej epidemii. W rezultacie epidemie błonicy wybuchają mniej więcej co 10 lat, zwłaszcza tam, gdzie stanowią one zwyczajową plagę ludności.
Wyjaśnienie podane przez Uwarowa, choć pozornie dobrze tłumaczy zjawisko 10-letniej okresowości, nie wytrzymuje jednak surowej krytyki, gdyż ludność przyrasta co roku, i zupełnie niezrozumiałe jest, dlaczego dopiero po 10 latach może ona stać się podatna na błonicę.
Таблиця 20
Дифтерія в Херсонській губернії в абсолютних цифрах
| Херсонська губ. | Роки | Херсонський повіт | Єлизаветградський повіт | Херсонська губ. | |||
| W4 | 500? | – | 1892 | 244 | 724 | 1975 | |
| W5 | 4 200 | 1 200 | – | 1893 | 328 | 1927 | 3 252 |
| W6 | 1 700 | 850 | – | 1894 | 836 | 2811 | 5 045 |
| 1877 | 1 397 | 4 872 | 1878 | 1550 | ? | – | |
| 1879 | 400 | 150 | – | 1896 | 341 | 622 | 2 340 |
| 1880 | 250 | 600 | – | 1897 | 326 | 382 | 2 039 |
| 1881 | 500 | 1 8 952 | 1882 | 700 | 2400 | – | |
| 1900 | 663 | 156 | 1905 | 1883 | 1250 | 3 150 | – |
| 1901 | 803 | 645 | 3 610 | 1884 | 2 650 | 3 150 | – |
| 1903 | 2 585 | 2 767 | 8 486 | 1886 | 2 900 | 4 950 | – |
| 1904 | 2 996 | 3 747 | 9 357 | 1887 | 1350 | 1 700 | 7 5 12 765 |
| 1888 | 1600 | 950 | 6 628 | 1906 | 3 900 | 23 658 | 34 228 |
| 1889 | 1 150 | 1 150 | 4411 | 1907 | 2 591 | 12 290 | 28 40 2 280 |
| 6 913 | 19 515 | 1891 | 444 | 729 | 2 981 |
Таблиця 21
Дифтерія в Росії з 1886 по 1908 р. (по Тезякову)
| Роки | Дифтерія, % до підсумку | Роки | Дифтерія, % до підсумку | Рія, % до підсумку | |
| 1886 | 14,5 | 1893 | 25,8 | 1898 | 39,9 |
| 1887 | 19,7 | 1894 | 39,7 | 1899 | 37,3 |
| 1888 | 99 | 15 | 1896 | 35,5 | |
| 1902 | 30,4 | 1907 | 55,4 | ||
| 1891 | 24,6 | 1897 | 45,9 | ||
| 1903 | 39,9 | ||||
| 1908 | 51,2 | ||||
| 1893 | 13 |
Рис. 5 8. Дифтерія по всій Росії (верхня крива) і сонцедіяльність з 1886 по 1908 р.
Крива дифтерії і зрушена на два роки вліво
Рис. дифтерії і в містах Данії. Смертність від крупу та дифтерії (на 100 000 осіб)
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 |
| 1860 | 48,6 | 48,2 | 96,8 | 48? | 44,3 | – | – | – | – | 95,5 | 47,8 | – | 25,3 | 29,4 | 54,7 | 27,9 | |
| 1862 | – | 77,3 | – | 51,9 | – | – | – | – | 129,2 | 64,6 | – | 30,5 | 64,0 | 94,5 | 47,6 | ||
| 18 | 180,9 | 90,5 | – | 60,1 | 98,6 | 158,7 | 79,4 | ||||||||||
| 1864 | – | 100,0 | – | – | 58,6 | 46,0 | – | – | – | 204,6 | 68,2 | – | 20,3 | 91,4 | 211,7 | 105,6 | |
| 4 | 41,8 | – | – | – | 142,5 | 47.5 | – | 157,9 | 74,7 | 232,6 | 116,3 | ||||||
| 1866 | – | 49,4 | – | – | 38,1 | 30,9 | – | – | – | 118,4 | 39,5 | – | 105,5 | 53,7 | 75 | 32,2 | |
| 28,3 | – | – | – | 107,8 | 35,9 | – | 168,8 | 35,4 | 104,2 | 52,1 | |||||||
| 1868 | – | 51,5 | – | – | 34,2 | 32,0 | – | – | – | 117,7 | 39,2 | – | 41,4 | 27,5 | 6 | – | |
| 31,9 | 29,9 | – | – | – | 111,4 | 36,1 | – | 28,3 | 33,5 | 61,8 | 30,9 | ||||||
| 1870 | – | 44,6 | 114,8 | – | 31,1 | 26,1 | – | – | – | 216,6 | 54,2 | – | 24,8 | 2 | 54,9 | 111,1 | |
| – | 29,1 | 29,5 | – | – | – | 224,6 | 56,2 | – | 22,2 | 26,8 | 49,0 | 24,5 | |||||
| 1872 | – | 64,3 | 97,7 | – | 25,1 | 28,7 | – | – | – | 215,8 | 53 | 24,0 | |||||
| 1873 | – | 67,9 | 91,2 | – | 29,1 | 36,5 | – | – | – | 224,7 | 56,2 | – | 29,1 | 29,5 | 58,6 | 29,3 | |
| 1874 | – | 64,3 | 89,3 | – | 36,1 | 44,6 | 46,2 | 88,5 | 44,3 | ||||||||
| 1875 | 158,1 | – | 52,4 | 102,0 | 42,0 | 33,1 | 41,2 | – | – | – | 428,8 | 71,4 | – | 44,3 | 56,9 | 101,2 | 55,6 |
| 1874 | 16 | 32,4 | 30,2 | 33,0 | – | – | – | 435,7 | 62,2 | – | 60,5 | 82,3 | 142,8 | 71,4 | |||
| 187Ale najciekawszym faktem spośród licznych krzywych przytaczanych przez Tiezakowa w swojej pracy jest to, że w latach minimum słonecznego 1889–1890 i 1900–1902 wszystkie krzywe epidemii błonicy, z nielicznymi wyjątkami, opadają w dół, czyli tworzą swój epidemiczny minimum w epoce minimum słonecznego. Rzeczywiście, ogólne zestawienie błonicy dla całej Europejskiej Rosji (z Północnym Kaukazem) za lata 1886–1908 wyraźnie potwierdza powyższe. Z krzywej przedstawionej na rys. 58 widać dwa maksima epidemii błonicy i dwa minima, które pokrywają się z odpowiednimi punktami na przebiegu aktywności słonecznej przy lewostronnym przesunięciu.
Rys. 62. Błonica w krajach Zachodniej Europy a aktywność słoneczna. Dolna krzywa – aktywność słoneczna. Krzywa 1 – śmiertelność z powodu błonicy w Szwajcarii; 2 – w Prusach; 3 – w Holandii; 4 – w Belgii; 5 – w Anglii z Walią; 6 – w Szkocji; 7 – w Irlandii oraz ich minimów w tym okresie, czyli w 1889–1890 i 1900–1902, wszystkie krzywe epidemii błonicy, z nielicznymi wyjątkami, opadają w dół, czyli tworzą swój epidemiczny minimum w epoce minimum słonecznego. Naprawdę, ogólne zestawienie błonicy dla całej Europejskiej Rosji (z Północnym Kaukazem) za lata 1886–1908 wyraźnie potwierdza powyższe. Z krzywej przedstawionej na rys. 58 widać dwa maksima epidemii błonicy i dwa minima, które pokrywają się z odpowiednimi punktami na przebiegu aktywności słonecznej przy lewostronnym przesunięciu. Rys. 63. Jakościowy schemat związku między śmiertelnością z powodu błonicy w Petersburgu a aktywnością słoneczną. Górna linia – tendencja dynamiki śmiertelności z powodu błonicy; dolna linia – przebieg aktywności słonecznej Fale epidemicznych katastrof Tak więc błonica w krajach Zachodniej Europy ogólnie wykazuje tę samą 11-letnią okresowość, co epidemie błonicy w Rosji. Po tym, jak w 1927 r. w Niemczech opublikowano nasze badanie „Przygotowanie do pewnego wydarzenia”, badacze zaczęli zwracać na to większą uwagę. Tak więc Szołtasowicz (Irkuck) obliczył, że błonica w miastach Danii w okresie od 1860 do 1912 r. rozwija się według dwóch okresów – 2,77 i 11,33 lat. Odkrywszy to zjawisko, Szołtasowicz jednak nie zwrócił uwagi na okoliczność, że 11-letni okres błonicy w Danii z wyjątkową dokładnością pokrywa się z aktywnością słoneczną, jak to zostało przedstawione na naszej diagramie (rys. 59), ale tworzy z nią całkowity kontrrównoległość (na naszym wykresie aktywność słoneczna przedstawiona jest w odwróconej postaci). Z tego wykresu wynika jeszcze jedna niezwykle ważna szczegół, którego badanie może doprowadzić do ciekawych odkryć w dziedzinie epidemiologicznej mechaniki, mianowicie: wprowadzenie surowicoterapii w 1894 r. natychmiast zakłóca zgodny ruch obu krzywych – krzywej błonicy. Ingerencja człowieka w naturalny bieg zjawisk przyrody zmienia ten bieg i oznacza zwycięstwo człowieka nad żywiołami. Analogiczne zjawisko obserwujemy w ruchu śmiertelności z powodu duru brzusznego w Trenton (USA) po wprowadzeniu chlorowania i filtracji wody (patrz poniżej). Dla innych krajów Zachodniej Europy, korzystając z danych Nowosielskiego, choć nie odkryliśmy tak jasnej odpowiedniości krzywych błonicy z aktywnością słoneczną, jak na przykład w guberni chersońskiej czy w Danii, to jednak nietrudno było stwierdzić, że dość mocny związek między epidemiami błonicy a aktywnością słoneczną utrzymuje się również tutaj. Tak więc w niektórych krajach najwyższe punkty krzywej błonicy bardzo dobrze pokrywają się z maksimami słonecznymi; w innych natomiast obserwujemy zjawisko przeciwnego charakteru: epidemiczne maksima dość dobrze pokrywają się z minimami słonecznymi. Do krajów pierwszego rodzaju zaliczamy Anglię z Walią, Szkocję Liverpool i Słońce działają z aktywnością. Górna linia przedstawia tendencję dynamiki dyfterytu; dolna linia — przebieg aktywności Słońca. Fale katastrof epidemicznych 203 objęły Irlandię, Prusy, Szwajcarię, Belgię, Holandię, Rumunię, Austrię oraz Włochy; do krajów tworzących kontraparelellizm z aktywnością Słońca należy zaliczyć Francję, Szwecję i, jak już widzieliśmy, Danię. <p>Towarzysze Astro Way</p>
✨
Zagłębcie się głębiej w astrologięDarmowe kalkulatory, mapa urodzenia, Tarot online oraz inne narzędzia do samopoznania. Read NextА. Чижевський, А. В. Рєпніков – „Człowiek Słońce”
„Słoneczny człowiek” Ołeksandr Czyszewski Riepnikow A. W. „Stałeś przed marą czarnej chmary, Patrzyłeś w nią, nie odwracając twarzy: Poznanie – geniusz ...
Олексій Агафонов – Astrologiczna prognoza :: 1. Teoria – Część I 1
OLEKSIJ AGAHONOW PROGNOSTYCZNA ASTROLOGIA TEORIA I Świat Uranii Moskwa, 2007 Spis treści Wstęp 6 1. Alfabet astrologiczny i system zarządzania 14 1. Dwa...
О.Л. Чижевський — ZIEMSKIE ODBICIE SŁONECZNYCH BURZ część 17
Badacze zajmujący się badaniem związku między ludzką śmiertelnością a aktywnością Słońca byli niezwykle uradowani w 1934 r., kiedy w „Virchow’s Archiv” ...
Updating…
|
